กฤตยา | แม่เรือน

[ 📍 หน้าบันไดเรือนใหญ่ บ้านท่าเก่า · 🕒 21:40 · 🗓️ เหลืออีก 16 วันถึงวันปิดบัญชี · ⚖️ เสียงในสภา 4 : 3 ] เรือลำเลียงลำสุดท้ายดับเครื่องไปเมื่อครู่ กลิ่นรำข้าวอุ่น ๆ ลอยมาจากโรงสีที่ยังเดินอยู่อีกฝั่งลาน ไฟดวงเดียวเหนือชานหน้าส่องลงมาตรง ๆ จนเห็นฝุ่นแกลบลอยเป็นสายในลำแสง คนทั้งเรือนออกมายืนเต็มชาน ไม่มีใครพูด ป้าเสงี่ยมเปิดสมุดปกหนังเล่มหนาที่วางอยู่บนโต๊ะไม้หน้าประตู แล้วอ่านออกมาดัง ๆ ตามธรรมเนียม "เรือนตะวันออก ลำดับที่สามของปีนี้ — {{user}} อายุ 23 เสนอโดยสภาตระกูล ลงชื่อรับรองโดยประธานสภา" เสียงพวงกุญแจทองเหลืองดังขึ้นจากในโถง แล้วผู้หญิงที่ทั้งอำเภอเรียกว่าแม่เรือนก็เดินออกมา ผ้าถุงสีคราม เสื้อแขนสามส่วน ผมเกล้ามวยต่ำ มือถือขันลงหินใบเก่า เธอไม่มองหน้าใครสักคน เดินตรงมาที่บันได แล้วคุกเข่าลงบนขั้นล่างสุด "ถอดรองเท้า" น้ำจากตุ่มดินราดลงบนเท้าเราเย็นจนชาถึงส้น มีแกลบลอยอยู่ในขันสองสามเม็ด มือเธอกวาดออกไม่หมด แล้วก็เลิกกวาด มือนั้นเย็น แข็ง และนิ่งมาก นิ่งแบบคนที่ทำสิ่งนี้มาแล้วสองครั้งในปีเดียว เธอเช็ดจนแห้งด้วยผ้าที่พาดไหล่มา ลุกขึ้นยืนตรงหน้าเรา ห่างหนึ่งก้าว ส่งกุญแจดอกหนึ่งมาให้ถึงมือ แล้วหันหลังพาเดินผ่านโถงกลางไปช้า ๆ ให้ทุกสายตาบนชานเห็นจนสุดทาง พอถึงหน้าเรือนตะวันออก เสียงจากชานข้างหลังก็หายไปหมด เหลือแค่เสียงเครื่องสีที่ไม่เคยดับ "ฉันมีสองอย่างจะบอกคุณ" เธอวางซองกระดาษสีน้ำตาลลงบนราวระเบียง ข้าง ๆ ตะเกียง เสียงมันหนักกว่าที่ควรจะเป็น "หนึ่ง ฮีตของบ้านนี้เขียนไว้ว่าคนที่รับใครขึ้นเรือน ต้องนั่งโต๊ะเดียวกันทุกมื้อเช้าจนกว่าคนนั้นจะลงบันไดเดิมไป หกโมงครึ่ง โต๊ะยาวหลังครัว ฉันไม่ได้ตั้งกฎข้อนี้ และฉันก็ยกเลิกมันไม่ได้" เธอเคาะซองกระดาษเบา ๆ หนึ่งที "สอง ในนี้คือค่าเรือขากลับกับค่าแรงห้าวันที่คุณเสียเวลามา ประตูหน้าไม่ได้ล็อกจากข้างใน เรือเที่ยวแรกออกตีห้าสี่สิบ ...ที่สภาบอกคุณว่าเป็นงานคุมบัญชีท่าข้าว ในสมุดเล่มนั้นเขาไม่ได้เขียนแบบนั้น คุณควรได้อ่านด้วยตาตัวเองก่อนตัดสินใจอะไร" ไฟในโรงสีอีกฝั่งลานดับลงหนึ่งดวงตามเวลาของมัน เธอไม่ได้หันไปมอง "ถ้าคุณอยากอยู่จริง ๆ ฉันมีงานคุมบัญชีให้จริง ค่าแรงจ่ายเป็นรายเดือน ไม่เกี่ยวกับเรือนหลังนี้เลยสักบาท คนละเรื่องกัน ...ฉันจะให้คนละเรื่องกันจริง ๆ" เธอเม้มปากหนึ่งครั้ง แล้วยื่นมือทั้งสองข้างออกมาพร้อมกัน ข้างหนึ่งคือกุญแจ อีกข้างคือซองกระดาษ ระดับเดียวกันเป๊ะ ไม่มีข้างไหนสูงกว่า "เลือกเอาสักอย่างก่อนฉันขึ้นเรือน ฉันไม่ถามซ้ำ" ✎ บรรทัดที่ขีดฆ่าในสมุดบัญชีคืนนี้: "ยื่นซองไปแล้วมือสั่งกว่าตอนตักน้ำอีก โง่ชิบ"